• bann-2.jpg
  • bann-7.jpg
  • bann-11.jpg
  • bann-5.jpg
  • bann-4.jpg
  • bann-6.jpg
  • bann-1.jpg
  • bann-8.jpg
  • bann-13.jpg
  • bann-9.jpg
  • bann-3.jpg
  • bann-10.jpg
  • bann-12.jpg
  • bann-15.jpg
  • bann-14.jpg

1. "Jeden święty, powszechny i apostolski Kościół", jak wyznajemy wspólnie w nicejsko-konstantynopolitańskim wyznaniu wiary z lat 325, 381 i 589, znajduje się w wielu partykularnych chrześcijańskich Kościołach zarówno Zachodu jak i Wschodu, który założony przez Jezusa Chrystusa i zrodzony z Ducha Świętego w dniu Zesłania Ducha Świętego stanowił do roku 1054 jedność. Ludzki grzech, pycha i błędy sprawiły liczne podziały chrześcijaństwa (1054 r., 1517 r. i XVI wiek, 1870 r.).

Dlatego Ojcowie Kościoła wzywali: "Kościół zawsze musi się reformować" ("Ecclesia semper reformanda") "w głowie i w członkach" ("in capite et in membris"). Tej starej zasady trzymali się "reformatorowie" (Piotr Vaud - Waldus, 1170, John Wiklef 1360, Jan Hus +1415, Hieronim Savonarola 1475). Jednym z największych reformatorów Kościoła XVI w oprócz ks. Ulricha Zwingliego i ks. Jana Kalwina był niewątpliwie ks. dr Marcin LUTER (1483-1546), augustiański mnich i profesor teologii w Wittenberdze.

2. Nauka ks. dr. Marcina Lutra i innych reformatorów luterańskich zawarta została w księgach symbolicznych zawartych w Księdze Zgody z roku 1580 (Liber Concordiae), które są (norma normata) wiernym wykładem Pisma Świętego jedynego źródła wiary i nauki chrześcijańskiej w duchu luterańskim.

3. Najważniejsze 4 zasady luteranizmu, stały się pryncypiami całego protestantyzmu. Są to:

sola Scriptura - jedynie Pismo Święte.

solus Christus - jedynie Chrystus.

sola gratia - jedynie łaska.

sola fide - jedynie wiara.

4. Zgodnie z nauką Pisma Świętego nauczamy więc:

* Pismo Święte, Słowo Boże, Biblia jest jedynym źródłem i normą wiary chrześcijańskiej i życia chrześcijańskiego (norma normans).

* Nie ma w nikim innym zbawienia jak tylko w Jezusie Chrystusie, naszym jedynym Zbawicielu, Odkupicielu i Pośredniku, ukrzyżowanym i zmartwychwstałym Panu. Jego krzyż jest drogą do odkupienia i zbawienia. Luterańska "teologia krzyża" ("theologiae crucis") stawia krzyż Jezusa Chrystusa podobnie jak ap. św. Paweł w centrum nauki i życia Kościoła. ("My zwiastujemy Chrystusa ukrzyżowanego" - 1 Kor 1,23)

* Wierzący zostaje usprawiedliwiony jedynie z łaski Bożej, bez zasług (meritum). Zbawienia nie można zyskać przez zasługi.

* Wiara w Jezusa Chrystusa daje zbawienie. "Bez wiary nie można podobać się Bogu" (Hbr 13,6). Wiara jest zupełnym zaufaniem ("fidutia") Bogu. Dobre uczynki nie są zasługami, lecz owocami żywej wiary. Wiara musi być czynna w miłości.

Chrześcijanin czyni dobrze nie po to, aby być zbawionym, ale dlatego, że jest zbawiony.

Dla luteran nauka o usprawiedliwieniu to zasadniczy "artykuł stania i upadku Kościoła" ("articulus standis et cadentis ecclesiae"), od którego luteranizm nie może odstąpić. Tak więc luteranizm zgodnie z nauką pism apostolskich (szczególnie ap. św. Paweł) mocno akcentuje, że

grzeszny człowiek może być usprawiedliwiony przez Boga darmo z łaski Bożej przez wiarę w Jezusa Chrystusa (por. Ga 2,16. Rz 3,24.28).

Po 31 latach dialogu teologicznego Światowej Federacji Luterańskiej z Kościołem Rzymskokatolickim na powyższy temat, w Święto Reformacji, dnia 31 października 1999 r. podpisana została w Augsburgu wspólna deklaracja luterańsko-katolicka o usprawiedliwieniu z łaski przez wiarę w Jezusa Chrystusa. W dokumencie tym luteranie i katolicy stwierdzają,, że " jesteśmy zbawieni wyłącznie w oparciu o Boże miłosierdzie." Także luterańska nauka: "jednoczesnie usprawiedliwieni i grzeszni"( "simul iustus et peccator") została przez obie strony po dłuższym dialogu zaakceptowana. Wierzący są usprawiedliwionymi grzesznikami. Jedno drugiego nie wyklucza. Jednocześnie oba Kościoły zniosły wszystkie wzajemne potępienia (anatemy) XVI wieku dotyczące tej właśnie nauki.

5. Słowo Boże i Sakramenty Święte są kanałami łaski Bożej i środkami zbawienia. Przez Słowo i Sakrament darowana jest nam łaska Boża. Sakramenty są widzialnym Słowem Bożym. Uznajemy dwa sakramenty (pierwotnie były trzy: pokuta), które są biblijnymi i ekumenicznymi sakramentami: Sakrament Chrztu Świętego (tu włączona została pokuta) i Sakrament Ołtarza (Wieczerza Pańska, Komunia Święta, Eucharystia). Obowiązkiem każdego ewangelika jest czytanie i słuchanie Słowa Bożego, oraz częsty udział ochrzczonych i konfirmowanych w Sakramencie Ołtarza.

6. Chrzest i wiara w Jezusa Chrystusa są koniecznymi warunkami zbawienia. Chrzcimy dzieci rodziców wierzących i nie ochrzczonych dorosłych, którzy przez katechumenat uwierzyli w Jezusa Chrystusa. Chrzest gładzi karę za grzech pierworodny, choć sam grzech pozostaje. Dlatego "przez codzienny żal i pokutę ma być utopiony w nas stary Adam i umrzeć ze wszystkimi grzechami i złymi pożądliwościami, natomiast ma codziennie wyłaniać się i powstawać nowy człowiek, który by w sprawiedliwości i czystości żył wiecznie przed Bogiem." W ten sposób chrzest ma permanentne działanie u wierzących.

7. Sakrament Ołtarza udzielany jest na mocy Chrztu Świętego wszystkim konfirmowanym (konfirmacja = potwierdzenie, przypomnienie oraz odnowienie przymierza Sakramentu Chrztu Świętego w około 14 - 15 roku życia) pod dwiema postaciami (chleba i wina), zgodnie z ustanowieniem Pana Jezusa. Luteranie na podstawie nauki o wszechobecności Jezusa Chrystusa (Ubiquitas Corporis Christi) wierzą, że w Wieczerzy Świętej (Eucharystii) "w", "z" i "pod" postaciami chleba i wina jest prawdziwie, substancjalnie, realnie, cieleśnie i rzeczywiście obecne ciało i krew Jezusa Chrystusa (nauka o konsubstancjacji). Luteranizm odrzuca naukę o transsubstancjacji (przeistoczeniu), jak również o symbolicznym tylko znaczeniu Wieczerzy Pańskiej.

8. Święte obrzędy takie jak: konfirmacja, spowiedź (pokuta), małżeństwo, ordynacja i konsekracja (wyświęcenie biskupa, księdza - prezbitera i diakona), modlitwa u chorych i umierających nie są sakramentami, ponieważ brak im jest niektórych cech sakramentalnych (ustanowienie przez samego Jezusa Chrystusa, widzialny znak i niewidzialna łaska Boża), są jednak ważnymi obrzędami życia chrześcijańskiego i życia Kościoła.

9. SPOWIEDŹ. Praktykujemy:

* spowiedź powszechną (publiczną) w kościele,

* spowiedź prywatną u księdza dla tych, którzy pragną szczególnej osobistej pociechy i osobistej absolucji (rozgrzeszenia),

* spowiedź codzienną w modlitwie przed Bogiem.

10. Kościół jest zgromadzeniem wierzących (congregatio fidelium) i społecznością świętych (comunio sanctorum: "Wierzę w ... święty Kościół powszechny, społeczność świętych"), w których Słowo Boże jest czysto i wiernie nauczane, a Sakramenty Święte są sprawowane i udzielane zgodnie z ustanowieniem Pana Jezusa. Głową Kościoła jest sam Jezus Chrystus, który kieruje Kościołem przez Ducha Świętego.

11. URZĄD KOŚCIOŁA. Zgodnie z Nowym Testamentem istnieje w Kościele powszechne kapłaństwo wiernych, które ma udział w kapłaństwie Jezusa Chrystusa przez. Chrzest Święty, który według ks. M. Lutra "jest prawdziwym święceniem kapłańskim". Obowiązkiem każdego wierzącego jest sprawowanie powszechnego kapłaństwa w swojej rodzinie, w otoczeniu, w Kościele. Kościół Ewangelicki nie zna kapłaństwa hierarchicznego. To samo kapłaństwo publicznie w Kościele mogą sprawować tylko osoby powołane przez ordynację (ustanowienie, wyświęcenie), lub konsekrację (poświęcenie, wyświęcenie). Kościół uznaje jeden urząd duchowny zwiastowania Słowa Bożego i sprawowania Sakramentów Świętych. Ten jeden urząd ma w Kościele trzy misje do spełnienia jako:

* Diakon, Diakonka (także Siostra Diakonisa): służba charytatywna, funkcja pomocnicza w Kościele.

* Prezbiter - ksiądz: zwiastowanie Słowa Bożego i sprawowanie Świętych Sakramentów, funkcja kierownicza (proboszcz) w parafii.

. Biskup: nadzorowanie w Kościele i w Diecezji, aby Słowo Boże czysto i wiernie było zwiastowane a Sakramenty Święte były zgodnie z ustanowieniem Jezusa Chrystusa sprawowane i udzielane, troska o zachowanie jedności Kościoła, kierowanie Diecezją, lub całym krajowym Kościołem. W urzędzie Kościoła zachowywana jest sukcesja apostolska:

* w przekazywaniu wiary apostolskiej (successio fidei), w nauczaniu Kościoła, w trwaniu w nauce apostolskiej

* w przekazywaniu urzędu apostolskiego (successio ordinis) przez modlitwę i włożenie rąk biskupa (biskupów) i księży powołanych do dokonania ordynacji lub konsekracji. Kościół Ewangelicko - Luterański na świecie uznaje zarówno "sukcesję episkopalną" (biskupów), jak też i "sukcesję prezbiterską (prezbiterów - księży). Obie obecne są w Kościele Luterańskim od czasów Reformacji XVI wieku. Reformacja była przeciwna monarchicznemu episkopatowi (jednoosobowe kierownictwo), ale nigdy nie była przeciwna historycznemu episkopatowi.

Historyczną sukcesję apostolską biskupów w dawnej Polsce szczególnie podkreślali Bracia Czescy (Unitas Fratrum - Jednota Braterska), którzy osiedlili się w Wielkopolsce - 1548 (Leszno Wlkp., Żychlin k/Konina) i przyznawali się do Konfesji Augsburskiej. Historyczną sukcesję apostolską biskupów sami otrzymali od Waldensów w roku 1467 i przekazywali ją nieprzerwanie swoim biskupom uważając ją za wielkie dobrodziejstwo Kościoła. Sukcesję biskupią otrzymali biskupi, którzy nieraz nazywani byli seniorami i konseniorami. Byli to biskupi: Daniel Ernest Jabłoński, Jan Amos Komeński, Piotr Jabłoński, Mikołaj Gertichius, Bythner, Dawid Nitschmann i Mikołaj hr. Zinzendorf (Herrnhut) i inni.

Dzisiaj dzięki lepszemu zrozumieniu "powszechności" i "ekumeniczności" Kościoła, wszyscy obecni luterańscy biskupi w Polsce posiadają sukcesję apostolską biskupów, którą otrzymali przez modlitwę do Ducha Świętego i włożenie rąk, przede wszystkim luterańskich biskupów krajów skandynawskich (Szwecja, Finlandia, Dania), Niemiec, Czech, Słowacji, Litwy, którzy zachowali, lub w ostatnich latach także przyjęli łańcuch nieprzerwanego przekazywania urzędu biskupiego Kościoła, a ponadto czterej nasi biskupi bezpośrednio, albo pośrednio posiadają sukcesję biskupią otrzymaną także z rąk biskupów innych Kościołów Chrześcijańskich: ewangelicko-unijnego (Bp Joachim Rogge, Bp Klaus Wollenweber), ewangelicko-reformowanego (Bp Zdzisław Tranda), starokatolickich Unii Utrechckiej (Bp Wiesław Skołucki, Bp Zdzisław Koralewski i Bp Jerzy Szotmiller), prawosławnego (Abp Jeremiasz), rzymsko-katolickiego (Bp Jan Tyrawa) i w dwóch przypadkach także ewangelicko-metodystycznego (Bp Edward Puślecki).

Tak więc historyczną sukcesję apostolską posiadają obecnie w naszym Kościele w Polsce wszyscy biskupi:

* ks. bp Jerzy Samiec (Zwierzchnik Kościoła od 6 I 2010)
* ks. bp Jan Cieślar (Diecezja Warszawska)
* ks. bp prof. dr hab. Marcin Hintz (Diecezja Pomorsko - Wielkopolska)
* ks. bp dr Adrian Korczago (Diecezja Cieszyńska)
* ks. bp Waldemar Pytel (Diecezja Wrocławska)
* ks. bp Paweł Hause (Diecezja Mazurska)
* ks. bp dr Marian Niemiec (Diecezja Katowicka)
* ks. bp Marcin Makula (Ewangelicki Biskup Wojskowy)

12. Święci. Ponieważ Kościół jest społecznością świętych, dlatego nie kanonizujemy, ani też nie modlimy się do świętych. Czcimy świętych z przeszłości i teraźniejszości przez naśladowanie ich wiary i dobrych uczynków (Augsburskie wyznanie wiary art. XXI). Ich stawiamy sobie za wzór wiary i w naśladowaniu ich życia w naszym codziennym życiu.

13. Mariologia - Maria Panna, Matka naszego Pana należy do grona świętych, ponieważ należała do Kościoła trwając razem z apostołami na modlitwie i łamaniu chleba. Luterańskie symbole wiary nazywają ją: "...czystą, świętą Dziewicą...", "... najgodniejszą najwyższej czci" (dignissima amplissimis honoribus) ze wszystkich kobiet na ziemi. Kościół luterański uznając uchwały pierwszych 7 soborów ekumenicznych, zgodnie z uchwałą III Soboru w Efezie z r. 431 uznajemy, że Maria Panna jest Matką Bożą, Bogurodzicą (Theotokos, Dei Genitrix), ponieważ urodziła wcielonego Boga, Jezusa Chrystusa - Boga i Człowieka w jednej Osobie. (Marcin Luter w Małym Katechizmie: "Wierzę, że Jezus Chrystus prawdziwy Bóg z Ojca w wieczności zrodzony, a zarazem prawdziwy Człowiek z Marii Panny narodzony jest moim Panem"). Jednak Artykuły Szmalkaldzkie nauczają: "... nie potrzebujemy wzywania świętych, chociażby nawet była to rzecz cenna, jednak jest to rzeczą bardzo zgubną. Chociaż aniołowie w niebie, a święci na ziemi, a może także i w niebie, modlą się za nas (jak zresztą i Chrystus czyni), to jednak z tego nie wynika, iż mamy aniołów i świętych wzywać, uwielbiać i czynić jako patronów i orędowników ...(....) Jest to bowiem bałwochwalstwo, gdyż taki zaszczyt przyznawać należy jedynie Bogu." (Artykuły Szmalkaldzkie, cz. II,25-26). Dlatego Kościół Ewangelicko - Augsburski modli się tylko i wyłącznie do Boga w Trójcy Świętej Jedynego (I przykazanie: "Jam jest Pan, Bóg twój. Nie będziesz miał innych bogów obok Mnie"). Jeden jest tylko Orędownik - Jezus Chrystus, który wraz z Duchem Świętym przyczynia się za nami u Ojca.

14. KULT - SŁUŻBA BOŻA. Porządek nabożeństwa luterańskiego w zasadzie nie odbiega od porządku nabożeństwa wczesnochrześcijańskiego i średniowiecznego, od porządku mszy Kościoła Zachodniego i liturgii eucharystycznej Kościoła Wschodniego. Różni się jedynie od nich teologicznie. Marcin Luter przy reformie mszy usunął z niej jedynie to co "que sonant oblationem" ("co zalatuje ofiarą"). Nabożeństwo luterańskie nie jest więc powtórzeniem bezkrwawej ofiary Jezusa Chrystusa składanej Bogu przez ludzi (kapłana), lecz ofiarą Boga darowaną w Jezusie Chrystusie ludziom, jest wspomnieniem i uobecnieniem w Słowie i Sakramencie ofiary Chrystusa. Istotę nabożeństwa ewangelickiego określił Marcin Luter w kazaniu na poświęceniu kościoła zamkowego w Torgawie w roku 1544 w słowach: "... aby tu sam Pan Chrystus przemawiał do nas w Słowie Swoim świętym, a my abyśmy z Nim mówili przez modlitwę, psalmy i pieśni pochwalne." Liturgia luterańska od XVI wieku sprawowana jest w każdym kraju w języku narodowym wiernych.

15. STROJE LITURGICZNE. Zarówno stroje liturgiczne jak i wyposażenie świątyni, luteranizm uważa za tzw. "adiafora" tzn. "rzeczy nieistotne". Stąd istnieje w tych sprawach w luteranizmie światowym wielka różnorodność, co stwarza bogactwo form liturgicznych.

Od czarnej profesorskiej togi z befką (Niemcy i niektóre kraje Europy Środkowej), poprzez komże, albę i stułę w kolorze liturgicznym, a także ornat, kapa, mitra i pastorał (kraje skandynawskie, kraje nadbałtyckie, Kanada, Ameryka, Australia, Afryka, Indie). Na takie bogactwo form liturgicznych zezwalają księgi symboliczne. Dlatego od początku światowy luteranizm reprezentuje takie liturgiczne bogactwo form i "jedność w różnorodności."

Pragmatyka Służbowa z dnia 28 listopada 1999 r. , jak również próbna Agenda dopuszcza dla duchownych luterańskich w Polsce trzy alternatywne stroje liturgiczne:

* czarna toga z białą befką i biret (używane od roku 1811 na mocy dekretu króla pruskiego Fryderyka Wilhelma III najpierw w Prusach, a później i w innych krajach)),

* biała komża tzw. "alba silesiana" czyli "alba śląska" zakładana na czarną togę (komża używana jest od czasów Reformacji w Księstwie Cieszyńskim, oraz w formie białej "rokiety" na Słowacji i na południu Niemiec (Württemberg) ).

. biała (kremowa, jasna) alba sięgająca do kostek, kroju skandynawskiego, ze stułą w kolorze liturgicznym odpowiadającym niedzieli lub świętu roku kościelnego (stuła oznacza urząd Kościoła).

Jest to ogólnoświatowy strój liturgiczny duchowieństwa luterańskiego, używany w Kościele Zachodnim od najdawniejszych czasów chrześcijaństwa (pierwotnie był to strój chrzestny. Chrzest odbywał się w noc Wielkanocną, a katechumeni przez tydzień chodzili ubrani w białych albach aż do Niedzieli Quasimodogeniti jeszcze do dziś nazywanej też Niedzielą Białą albo " w bieli" - "in albis"), także w luteranizmie od czasów Reformacji XVI wieku aż po dzień dzisiejszy w niektórych Kościołach luterańskich.

Alba jako dawny strój chrzestny dla wszystkich chrześcijan, po dzień dzisiejszy może być używana (bez stuły) w służbie Bożej także i przez nieordynowanych członków Kościoła (np. studenci teologii, praktykanci, lektorzy, organista, kościelny). Dziś także za przykładem skandynawskich i amerykańskich Kościołów luterańskich i w naszym Kościele w Polsce (np. Parafie: Bielsko, Stare Bielsko, Wisła - Jawornik) używają alby dla konfirmantów w dniu konfirmacji. Zaletą tego jest, że młodzież (zarówno dziewczęta jak i chłopcy) ubrani są jednakowo i skromnie, bez niepotrzebnych wydatków dla rodziców, a zarazem alba przypomina wszystkim ich własny Chrzest Święty, którego potwierdzeniem i przypomnieniem jest przecież konfirmacja.

16. STANY PO ŚMIERCI. Zgodnie z nauką Biblii uznajemy tylko dwa stany po śmierci:

* niebo (bliskość Boga: "A tak zawsze z Panem będziemy".),

* piekło (wieczne oddalenie od Boga: "Idźcie przeklęci w ogień wieczny".).

Odrzucamy naukę o czyśćcu, jak również związaną z nią naukę o odpustach za żywych i umarłych.

Luteranizm nie zabrania jednak modlić się za umarłych i wspominać ich przed Panem w modlitwie. (Obrona Augsburskiego Wyznania Wiary uczy w art. XXIV, 94:"...dawni autorowie mówią o modlitwie za zmarłych, której my nie zakazujemy - ...de oratione pro mortuis, quam nos non prohibemus..."). Luteranizm stanowczo odrzuca natomiast msze za umarłych, gdyż msza (Wieczerza Pańska) jest przez Pana Jezusa ustanowiona dla żywych, a nie dla i za umarłych. Ona umarłym nic pomóc już nie może i pomóc nie musi, jeśli w tym życiu we wierze przyjęli Chrystusa jako swego Pana i Zbawiciela i oczyszczeni zostali Jego krwią.

17. Kościół Ewangelicko - Augsburski (Luterański) w Rzeczypospolitej Polskiej nieprzerwanie od XVI wieku istnieje na terenie naszej Ojczyzny. Należeli do niego w przeszłości i należą także obecnie sławne i wybitne postacie Polskiego Narodu, zasłużeni dla kultury, sztuki, muzyki, techniki i innych dziedzin, zarówno rdzenni Polacy, jak też i potomkowie współwyznawców z innych narodów, którzy na zaproszenie Polaków przybyli do Polski, aby tu budować nasz Kraj. Z czasem dla nich Polska stała się także ich własną Ojczyzną, za którą nieraz oddawali swoje życie. Za Kościół i Ojczyznę Polskę oddało życie w czasie II wojny światowej wielu świeckich i duchownych ewangelików, między innymi: Zwierzchnik Kościoła Ks. Biskup Dr Juliusz Bursche i wielu członków Jego rodziny, Ks. Senior Leon May, Ks. Senior Karol Kulisz, Ks. Ryszard Danielczyk, Ks. Józef Nierostek, Ks. Władysław Pawlas i wielu innych duchownych i świeckich naszych współwyznawców.

(Patrz: Jan Szturc - Ewangelicy w Polsce. Słownik biograficzny XVI-XX w. O.W. "Augustana" Bielsko - Biała 1998 r.)

18. WŁADZE KOŚCIOŁA. Najwyższą władzą ustawodawczą Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w RP jest SYNOD KOŚCIOŁA wybrany w sposób demokratyczny z grona wszystkich duchownych (15 osób), oraz z świeckich członków Synodów Diecezjalnych, jak również przedstawicieli organizacji i duszpasterstw środowiskowych Kościoła (około 60 członków) na okres 5 lat.

Synod Kościoła wybiera:

* PREZESA SYNODU, którym może być duchowny lub świecki członek Synodu Kościoła,

* RADĘ SYNODALNĄ (2 duchownych i 2 świeckich) na okres 5 lat,

* BISKUPA KOŚCIOŁA, który jest duchownym Zwierzchnikiem i Pasterzem Kościoła,

a z urzędu także Prezesem Konsystorza.

* KONSYSTORZ - naczelną władzą administracyjną Kościoła w Polsce i Kierownictwo Kościoła na okres 5 lat: świeckiego Wiceprezesa Konsystorza, oraz 3 radców konsystorskich z grona duchownych i 3 radców świeckich członków Kościoła.

Od dnia 6 stycznia 2001 r. Biskupem Kościoła i Prezesem Konsystorza jest ks. Biskup Jerzy Samiec, który rezyduje w Warszawie.

Prezesem Synodu Kościoła jest ks. dr Adam Malina, proboszcz w Katowicach- Szopienicach, Hołdunowie, Mysłowicach i Sosnowcu.

19. WŁADZE DIECEZJI. Kościół składa się z 6 diecezji (cieszyńska, katowicka, mazurska, pomorsko - wielkopolska, warszawska i wrocławska.). Wybrani świeccy przedstawiciele parafii wraz ze wszystkimi duchownymi Diecezji stanowią Synod Diecezjalny.

Synod Diecezjalny wybiera:

. Biskupa Diecezjalnego z pośród duchownych diecezji.

. Radę Diecezjalną (1 duchowny radca, który w sprawach duchowych jest zastępcą Biskupa Diecezjalnego, oraz świeckiego Kuratora Diecezji i 1 świeckiego radcę diecezjalnego.)

20. PARAFIE I FILIAŁY danej diecezji tworzą samodzielne jednostki kościelne posiadające osobowość prawną: parafie i podległe parafiom filiały.

Zgromadzenie Parafialne składające się z członków Parafii, którzy są konfirmowani, ukończyli 18 rok życia i opłacili składkę kościelną (1 procent od dochodu) za miniony rok, wybiera:

. Proboszcza,

. Radę Parafialną.

Proboszcz jest duchownym zwierzchnikiem i pasterzem Parafii. Do pomocy w dużych parafiach może być wybrany proboszcz pomocniczy, lub przydzielony przez Konsystorz wikariusz. Wszystkim duchownym luterańskim w Polsce od czasów Reformacji przysługuje tytuł "ksiądz" (Ksiądz Biskup, Ksiądz Proboszcz, Ksiądz Dziekan, Ksiądz Wikariusz, Ksiądz Prefekt). Prawo Kościoła Luterańskiego w Polsce nie przewiduje co najmniej od 60 lat dawnego tytułu "pastor" używanego w północnych Niemczech zarówno przez ewangelików, jak też i katolików. Dziś w Polsce tytułem "pastor" posługują się protestanckie Kościoły tzw. "ewangelikalne".

W Parafiach i Filiałach, w których nie ma wybranego proboszcza, Konsystorz mianuje proboszcza - administratora ze wszystkimi uprawnieniami proboszcza. Może on jednak, podobnie jak wikariusz, gdy zajdzie taka potrzeba, być przeniesiony przez Konsystorz na inne stanowisko i do innej parafii.

Od dnia 28 listopada 1999 r. do urzędu duchownego Kościół włączył także stałych: diakonów, diakonki i siostry diakonise, którzy po święceniach diakonackich otrzymanych od biskupa diecezjalnego zajmują się głównie pracą charytatywną, diakonijną, dydaktyczną, liturgiczną, oraz wszelką pomocą biskupom i proboszczom.

21. DUSZPASTERZE i DUSZPASTERSTWA. Przyszli duchowni i katecheci kształcą się w państwowej, wyższej uczelni teologicznej - w Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej w Warszawie, w której studia trwają 5 lat. Wszyscy duchowni i katecheci posiadają conajmniej tytuł magistra teologii lub pedagogiki religijnej.

Kościół prowadzi także duszpasterstwo młodzieżowe, wojskowe, więzienne i szpitalne. Niektórzy duchowni zatrudnieni są w ponadparafialnych jednostkach kościelnych, w Wydawnictwie "Augustana" w Bielsku-Białej (ks. Jerzy Below), w Centrum Misji i Ewangelizacji (Szkoła Biblijna) w Dzięgielowie koło Cieszyna (dk. Paweł Gumpert), oraz w ogólnopolskim duszpasterstwie młodzieżowym (ks. Tymoteusz Bujok). CME organizuje każdego roku w pierwszym tygodniu lipca Tydzień Ewangelizacyjny w Dzięgielowie.

22. DIAKONIA KOŚCIOŁA. Kościół powołał także "DIAKONIĘ KOŚCIOŁA," diakonię diecezjalna i parafialną, która zajmuje się pracą charytatywną w Kościele, w Diecezji, w Parafii. Prezesem "Diakonii" w Polsce ks. bp senior Ryszard Bogusz.

23. DIAKONAT. W Dzięgielowie koło Cieszyna znajduje się jedyny polski Żeński Diakonat Ewangelicki "Eben-Ezer". Siostry diakonise zajmują się pracą charytatywną, diakonijną i ewangelizacyjną.

24. DOMY OPIEKI. Kościół posiada domy opieki dla dorosłych: Dzięgielów, Bielsko-Biała, Bytom - Miechowice, Zagórów, Chylice k. Warszawy, Węgrów i Mikołajki.

25. BRATNIA POMOC IMIENIA GUSTAWA ADOLFA (króla szwedzkiego) jest organizacją zajmującą się niesieniem pomocy materialnej diasporze kościelnej. Prezesem Bratniej Pomocy im. G.A. jest ks. bp Marcin Makula

26. WYDAWNICTWO "AUGUSTANA" wydaje dla Kościoła:

* czasopismo "ZWIASTUN EWANGELICKI" (dwutygodnik – ks. Jerzy Below),

* książki,

* kalendarze,

* podręczniki dla dzieci i młodzieży,

* śpiewniki,

* księgi liturgiczne.

27. DZIAŁALNOŚĆ EKUMENICZNA I MIĘDZYNARODWA. Kościół Ewangelicko - Augsburski w Rzeczypospolitej Polskiej od samego początku, tzn. od 1947 r. jest członkiem Światowej Federacji Luterańskiej w Genewie (ŚFL), od 1948 r. członkiem Światowej Rady Kościołów w Genewie (ŚRK) i Polskiej Rady Ekumenicznej (PRE). Jest także członkiem Konferencji Europejskich Kościołów w Genewie (KEK)

Za pośrednictwem tych organizacji prowadzi także liczne międzynarodowe i międzywyznaniowe dialogi ekumeniczne. Działalność ekumeniczna należy także do istoty Kościoła.

W Polsce Kościół Ewangelicko - Augsburski prowadził dialog ekumeniczny:

* z Kościołem Ewangelicko - Reformowanym (1570, 1970),

* z Kościołem Ewangelicko - Metodystycznym (1994),

w sprawie wspólnoty ambony i ołtarza (interkomunia i intercelebracja, oraz wspólny urząd Kościoła). Dialogi te zostały zakończone pomyślnie i podpisano stosowne porozumienia międzykościelne.

* z Kościołem Rzymskokatolickim prowadzony był w roku 1979 dialog teologiczny w sprawie wzajemnego uznania Chrztu Świętego (Ks. Radca Jan Motyka, Ks. dr Tadeusz Wojak, Ks. Senior Ryszard Trenkler i Ks. Jan Gross) i w dniu 11 maja 1979 został podpisany protokół wzajemnego uznania Chrztu Świętego i możliwości dopuszczenia przynajmniej jedno z rodziców chrzestnych innego wyznania do Chrztu Świętego w innym Kościele (patrz:"Jeden Chrzest" str. 40-41). Obecnie powołana została przez Konsystorz Kościoła EA w RP oraz przez Konferencję Episkopatu Kościoła RK w Polsce Komisja d/ s Dialogu Teologicznego w sprawie: małżeństw o różnorodnej przynależności wyznaniowej, uznania urzędu Kościoła i interkomunii.

Kościół Ewangelicko - Augsburski współpracuje z innymi Kościołami Chrześcijańskim należącymi do Polskiej Rady Ekumenicznej i w ramach PRE prowadzi dialog ekumeniczny z Kościołem Rzymsko-Katolickim w Polsce, który nie jest członkiem Polskiej Rady Ekumenicznej.

W okresie światowego Ekumenicznego Tygodnia Powszechnej Modlitwy o Jedność Chrześcijan ( 18 - 25 I oraz od Niedzieli Exaudi do Zesłania Ducha Świętego) wszystkie Kościoły, w tym także i Kościół Ewangelicko - Augsburski w Polsce, gromadzą się na wspólnej modlitwie o jedność chrześcijan. Wspólne nabożeństwa ekumeniczne odprawiane są tak z Kościołami Polskiej Rady Ekumenicznej, jak i z Kościołem Rzymsko - Katolickim, oraz z innymi Kościołami Chrześcijańskimi w Polsce nie należącymi do Polskiej Rady Ekumenicznej.

Ruch ekumeniczny w naszym Kościele nie prowadzi jednak do zacierania luterańskiej tożsamości wyznaniowej, lecz do tolerancji, wzajemnego zrozumienia się, pomocy, okazywaniu miłości chrześcijańskiej i wspólnej modlitwy o jedność, o którą prosił Chrystus Pan w swej przedśmiertnej arcykapłańskiej modlitwie: "Aby wszyscy byli jedno... w nas" (Ew. św. Jana 17).

Natomiast dialog nad nauką Kościołów, dialog teologiczny i naukowy prowadzą odpowiednie krajowe i światowe gremia teologiczne reprezentujące poszczególne Kościoły (np. Światowa Federacja Luterańska, Światowa Rada Kościołów, Watykan), które wypracowują odpowiednie dokumenty i konsultują je z Kościołami. Chociaż wspólne kontakty ekumeniczne nie są zawsze jednoznaczne z akceptacją poglądów, nauki i kultu innych Kościołów Chrześcijańskich, to jednak współpraca pomiędzy chrześcijanami w świecie zlaicyzowanym i uległym różnym niebezpieczeństwom (sekty, religie niechrześcijańskie) jest bardzo pożądana. Kościoły mogą współpracować ze sobą w chrześcijańskiej miłości i szacunku na wielu płaszczyznach i w wielu dziedzinach codziennego życia nie tracąc nic ze swej tożsamości wyznaniowej.

Hasło Roku 2021

Jezus rzekł: Powiadam wam, że jeśli ci będą milczeć, kamienie krzyczeć będą.

-Ewangelia św. Łukasza 19,40-



Biblijne hasło miesiąca

Chrystus jest obrazem Boga niewidzialnego, pierworodnym wszelkiego stworzenia.

-List ap. Pawła do Kolosan 1,15-



Plan nabożeństw w kwietniu

Serdecznie zapraszamy na nabożeństwa ewangelickie w Legnicy i Głogowie. Z uwagi na aktualną sytuację związaną z epidemią i licznymi ograniczeniami, porządek nabożeństw na bieżąco będzie aktualizowany. Prosimy o zapoznanie się z aktualnymi WYTYCZNYMI, dotyczącymi organizacji nabożeństw w naszej parafii.

1 KWIETNIA - WIELKI CZWARTEK - PAMIĄTKA USTANOWIENIA WIECZERZY PAŃSKIEJ

Legnica, godz. 17.00          Nabożeństwo Spowiednio- Komunijne

2 KWIETNIA - WIELKI PIĄTEK - PAMIĄTKA ŚMIERCI JEZUSA CHRYSTUSA NA KRZYŻU

Głogów, godz. 13.00          Nabożeństwo Spowiednio- Komunijne

Legnica, godz. 17.00          Nabożeństwo Spowiednio- Komunijne

4 KWIETNIA - NIEDZIELA WIELKANOCNA - PAMIĄTKA ZMNARTWYCHWSTANIA CHRYSTUSA

Legnica, godz. 10.00          Nabożeństwo Słowa Bożego

Głogów, godz. 13.00          Nabożeństwo Słowa Bożego

5 KWIETNIA - PONIEDZIAŁEK WIELKANOCNY - PAMIĄTKA ZMNARTWYCHWSTANIA CHRYSTUSA

Legnica, godz. 10.00          Nabożeństwo Słowa Bożego

11 KWIETNIA - 1. NIEDZIELA PO WIELKANOCY - QUASIMODOGENITI                 

Legnica, godz. 09.30          Nabożeństwo Słowa Bożego

Głogów, godz. 13.00          Nabożeństwo Słowa Bożego

18 KWIETNIA - 2. NIEDZIELA PO WIELKANOCY - MISERICORDIAS DOMINI                        

Legnica, godz. 09.30          Nabożeństwo Spowiednio- Komunijne

Głogów, godz. 13.00          Nabożeństwo Słowa Bożego

25 KWIETNIA - 3. NIEDZIELA PO WIELKANOCY - JUBILATE                        

Legnica, godz. 09.30          Nabożeństwo Słowa Bożego

Głogów, godz. 13.00          Nabożeństwo Spowiednio- Komunijne

Nabożeństwa w Legnicy odbywają się w kościele Marii Panny, wejście od ul. Biskupiej.
Nabożeństwa w Głogowie odbywają się w Domu Parafialnym w kaplicy przy ul. Jedności Robotniczej 11A.

 

Wchodząc do kościoła Mariackiego w Legnicy przez główne wejście spostrzegamy po stronie północnej i południowej oraz w prezbiterium łącznie 14 wielkich okien kościelnych, a w nich witraże, umieszczone w latach 1905 - 1906, które z inicjatywy pastora Wolfganga Meißlera odnowiono w latach 1992 - 1993. Przedstawiają one osoby i zdarzenia z historii religii i Kościoła, z historii Reformacji oraz historii Śląska i miasta Legnicy.

Pierwszy witraż

Pierwszy witraż, przesłonięty w swej górnej części balkonem organowym, przedstawia nawrócenie ap. Pawła (Dz. 9). Pochodzi z warsztatu B. Francke z Naumburga /Nowogrodziec/. Herby ofiarodawców przedstawiają od prawa w lewo: rodzinę v. Stülpnagel, v. Kessel, v. Buttlar, Kraker v. Schwarzenfeld, v.Friderici i v. Minutoli. Niestety, trudno jest odtworzyć w całości ten witraż z powodu uszkodzeń powstałych po roku 1945. Odnowiono tylko fragmenty.

Drugi witraż

Kolejny witraż przedstawia w centralnym miejscu postać księdza doktora Marcina Lutra, który 10 grudnia 1520 roku przy Bramie Elsterskiej w towarzystwie profesorów i studentów miejscowej wszechnicy spalił księgę prawa kanonicznego. Ostrzegawczą bullę papieża Leona X (Exsurge Domine), wzywającą Lutra do odwołania swojej nauki i upokorzenia się przed Rzymem, mieli ogłosić i spopularyzować na terenie Niemiec Jan Eck oraz Hieronim Aleander, nuncjusz rzymskiej kurii w Niemczech. Niebawem okazało się, że papieska bulla była niewypałem nie tylko dlatego, ze znajdujące się w niej sformułowania świadczyły o żenującym niezrozumieniu teologii Lutra, na co zwracał uwagę nawet kardynał Cajetan. Wysiłki Ecka i Aleandra mające na celu podanie do publicznej wiadomości bulli Leona X na terenie części Niemiec nie przyniosły spodziewanego rezultatu, gdyż nie chciano już słuchać papieskich teologów. Spotykali się z wrogością, nawet im grożono i obrzucano obelgami. Luter początkowo nie chciał przyjąć do wiadomości pogłoski, że papież wydał przeciwko niemu bullę. Łudził się jeszcze możliwością rzetelnego dialogu. W trakcie teologicznej kontrowersji Słowo Boże musi zwyciężyć. Na tle bogato architektonicznie ozdobionym widać stłoczoną grupę jego akademickich przyjaciół, do których przyłączyli się ciekawscy. Skupiona w sobie postać Lutra podobna jest do tej znanej z obrazu Cranacha z roku 1520. Luter wrzucając bullę w ogień wypowiedział słowa: Ponieważ zasmuciłaś świętego Pańskiego, niech cię strawi wieczny ogień. Jeden z jego przyjaciół dorzuca do niej inne pisma papieskie. W architektonicznych ozdobach cokołu znajduje się herb Lutra. Witraż pochodzi z pracowni Ferdynanda Müllera z Quedlinburga. Ufudowany został przez duchownych i parafian z kościoła Mariackiego: A. Derlin, K. Rothe, H. Zahn... (dalsze nazwiska uległy zniszczeniu)

Trzeci i czwarty witraż

3. oraz 4. witraż z kaplicy chrzcielnej nawiązują do funkcji kaplicy. Chrzest Jezusa w Jordanie jest symbolem przyjęcia do społeczności chrześcijańskiej (Mt 3). Szczególny stosunek Jezusa do dzieci ilustrują słowa z Ewangelii Marka: Pozwólcie dzieciom przychodzić do mnie i nie zabraniajcie im, albowiem takich jest Królestwo Boże (Mk 10,14). Obydwa witraże są dziełem A. Seilera z Wrocławia i, podobnie jak witraż 13, przedstawiający księcia Fryderyka II i jego małżonkę przyjmujących sakrament Wieczerzy Pańskiej pod dwiema postaciami, ufundował majster ciesielski Wilhelma Löbel z Legnicy. Dziecko mające być ochrzczone przedstawia wówczas ośmioletniego syna Ottona Löbela. Dane te pochodzą od Klausa Löbela, wnuka Wilhelma i syna Ottona Löbela.

Piąty witraż

Witraż nad ołtarzem, ufundowany przez cesarza Wilhelma II, w części dolnej przedstawia Ukrzyżowanie i Zmartwychwstanie Pana Jezusa. W górnej części widzimy pochyloną postać Jadwigi, uznawanej w kościele rzymskokatolickim za świętą i patronkę Śląska, stojącą u ciała swego syna Henryka II Pobożnego na pobojowisku w Legnickim Polu w 1241 roku. Witraż jest dziełem mistrza z Monachium Carla de Bouché.

Szósty witraż

Od strony południowej znajduje się witraż z herbami cechów i gmin wiejskich. W roku 1454 zbuntowawszy się przeciw patrycjatowi miejskiemu cechy opowiedziały się po stronie księcia piastowskiego odgrywając odtąd w mieście bardzo ważną rolę. Do parafii należały liczne okoliczne wsie, przedmieścia i majątki ziemskie, jak: Księże Wielkie, Białowieś, Stare i Wielkie Piekary, Pątnów, Dobrzejów i inne. Te osiedla w dowód swej dawnej przynależności, jeszcze z IX wieku, uznały za stosowne w ten sposób się upamiętnić.

Siódmy witraż

Ten witraż z północnej strony absydy przedstawia herby tych książąt i panów, którzy odegrali w dziejach Piastów znaczącą rolę. Jako kościół zamkowy, obok kościoła św. Jana, który przez dłuższy czas był też kościołem książęcym, stał się kościół Mariacki kościołem, w którym najczęściej wielcy panowie znajdowali miejsca swego ostatecznego spoczynku. Od czasów Reformacji znajdujemy więc w niepełnych aktach wymienionych około 80 pochówków w nawie środkowej. Pomimo to, już w 1905 roku w czasie ostatniego wielkiego remontu kościoła i wstawienia w okna witraży, nie było w nim starych epitafiów i proporców zdobiących niegdyś miejsca pochówków. Dlatego pokolenie dokonujące remontu kościoła w 1905 roku, chcąc odświeżyć pamięć o swych przodkach, postanowiło uczynić to poprzez witraże. Witraż przedstawia około 60 herbów rodów rycerskich. Do ołtarza przylega piastowska loża książęca. Witraże strony północnej przedstawiają historię zbawienia i historię Kościoła jako świadectwo ludzi służących Kościołowi

Ósmy witraż

Piastowską lożę książęcą ozdabia witraż przedstawiający pieśniarzy Starego Testamentu, wskazujących na Mesjasza. W środku widzimy króla Dawida. Obok niego wyobrażono przywódców lewitów, śpiewaków i twórców psalmów świątynnych, z których najsławniejszym był niewątpliwie Dawid. Z jego lewej strony znajduje się Azaw, pełniący swą służbę na górze Syjon. Po prawej stronie Dawida umieszczono Hamana, wnuka proroka Samuela, z uzdolnionej rodziny śpiewaczej rodu Korah. Za nim znajduje się Etham, sprawujący służbę w świętym namiocie w Gibeonie. Witraż ten jest dziełem profesora Oetkena. Fundatorami byli członkowie parafii, wymienieni w napisie podwitrażowym: Emma Fleischer z domu Timmler, L. Haack, August Jungfer, Richard Klose, Selma Mornzig z domu Frueauf, Wilhelm Nerlich, Richard O?Brien, August Ritter, Ernst Schiek, Wilhelm Schimann, Max Seiler, bracia Max i Richard Fimmler.

Dziewiąty witraż

Drugie okno od strony północnej przedstawia w witrażu niewiasty w służbie Jezusa - Marię i Martę (Łk 10, 38-42). W napisie pod witrażem znajdujemy słowa Jezusa: Maria obrała lepszą cząstkę. Ten witraż jest dziełem prof. Geigesa z Fryburga Bryzgowijskiego i zgodnie z wolą parafii poświęcony został kościołowi przez kobiety i dziewczęta z parafii. Na dolnym polu środkowym czytamy: Prof. Geiges Freiburg/Br. 1905. Na polach poniżej obrazu umieszczono rok 1992, w którym. renowacji dokonała firma: Ojciec i Syn Brzezińscy. Czytamy tam: Renowacja. Pracownia Brzeziński. Legnica.

Dziesiąty witraż

Trzeci obraz od strony północnej przedstawia mężczyzn w służbie Jezusa. Reprezentują ich apostołowie Piotr i Paweł. Pod spodem umieszczono herb miasta Legnicy. Każdy z apostołów dzierży w ręku swój symbol: Piotr klucz, Paweł miecz Słowa Bożego. Śląski orzeł nad herbem Legnicy mógłby wskazywać na fundatorów tego witraża. Postaci w tym i następnych witrażach mają mocne, soczyste kolory, zgodnie ze średniowiecznym sposobem malowania. Witraż nosi podpis: Kościołowi naszych kochanych kobiet ufundował w 1905 roku patronat parafii.

Jedenasty witraż

Czwarty witraż, ponad bogato zdobionym portalem, przedstawia chrześcijańską misję w tej części Śląska. Benedyktyński zakonnik z saksońskiego klasztoru głosi mieszkańcom doliny Kaczawy Ewangelię wnosząc krzyż. Na pierwszym planie drwal z siekierą wskazuje na wyrąb pierwotnej puszczy i na powstanie w tym miejscu osady. Pozostałe postaci trzymają widły i sieci, świadczące o tym, ze są rybakami. Ponad grupą słuchających unosi się jeszcze nie dokończona budowla z drewna: zaczątek kościoła. Dalej, w głębi błyszczą w słońcu pozostałe jeszcze resztki śniegu na wzniesieniach Karkonoszy, zwiastując wiosnę, łamiącą mocny lód pogaństwa i dającą początek chrześcijaństwu. Także i ten witraż pochodzi z pracowni Oetkena i został ufundowany przez synów długoletniego członka Rady Parafialnej: Na pamiątkę ojca, królewskiego radcy Henryka Langnera przez jego wdzięcznych synów. 1905.

Dwunasty witraż

Piąty witraż wprowadza nas na próg historii. Niemieccy rycerze wraz z polskimi spotkali się na równinie pod Legnicą w 1241 roku w walce z Tatarami. Henryk II Pobożny zdecydował się stanąć wraz z rycerstwem chrześcijańskim i ludnością do walki o wiarę i ojczyznę. Zanim jednak przekroczył bramę Wrocławską, wstąpił wraz z rycerstwem do kościoła Mariackiego, aby poświęcić oręż. Kościół ten, od czasu ustanowienia rezydencji książęcej w Legnicy w 1192 roku, wzniesiono już z kamienia. Rwącemu się do walki księciu brak cierpliwości i dlatego opuszcza mszę przed jej końcem. Zdumieni jego towarzysze spoglądają na wodza, wróżąc z tego nieszczęście. Henryk II odziany w płaszcz trzyma w jednej ręce hełm z orłem, a w drugiej miecz. Jego rysy wzięto z nagrobka znajdującego się w kościele św. Wincentego we Wrocławiu. Na prawo od niego znajduje się rycerz von Rothkirch, który zgodnie z legendą nosił jego sztandar. Poznajemy go po trzech orlich głowach. Za nim stoi rycerz von Zedlitz z klamrą u pasa ozdobioną czerwonym proporczykiem, rycerz von Busewoy (Bożywoj) z orlim tułowiem i szachownicą W środkowej partii z lewa znajduje się grupka rycerzy w pancerzach: panowie von Brauchitsch i von Reinbaben za skaczącym jeleniem, von Prittwitz z czarno-żółtą szachownicą, von Nostitz z rogami bawołu. Nad nimi, ponad kreską, od lewa na prawo, tarcze von Köckritza z trzema liliami, von Seydlitza z trzema rybami i von Tschammera z rogami jelenia i bawołu. Z przeciwnej strony tego pola przedstawiono korpus łosia von Abschatz, głowę byka panów Strachwitz i ozdobioną wieżami warownię panów Pogarell. Ozdobną posadzkę przybrano herbami joannitów i krzyżaków, gdyż i tych wezwano do walki. Przy ołtarzu kapłan wraz z ministrantami odprawia mszę. Na galerii muzykanci trąbią w trąby i biją w bębny. Witraż zaprojektowali synowie prof. Linnemana z Franfurtu nad Menem. Pod witrażem umieszczono napis: Ufundowano przez członków parafii Piotra i Pawła. A.D. 1905.

Trzynasty witraż

W witrażu szóstym okna północnego, w przeciwieństwie do wojennego obrazu przedstawiającego Henryka II, widzimy scenę pełną spokoju, przedstawiającą książąt w następnym okresie rozwoju Reformacji. Jeden z następców Henryka Pobożnego - książę Fryderyk II na Legnicy i Brzegu oraz Wołowie, zmarły w 1547 roku, zwolennik Reformacji - zawarł z księciem Albrechtem Hohenzollernem pruskim umowę na przeżycie. Z jego poparcia już w 1522 roku w kościele Mariackim w Legnicy Fabian Eckel głosił czystą Ewangelię zgodnie z naukami Lutra, a od 1524 roku udzielał sakramentu Komunii Świętej pod dwiema postaciami - Chleba i Wina czyli Ciała i Krwi Chrystusa. Na witrażu widzimy parę książęcą przed ołtarzem (znajdującym się dawniej w miejscu, gdzie dziś jest kazalnica) przyjmującą przy prostym stole sakrament Komunii Świętej pod dwiema postaciami. Przyjmują ją książę Fryderyk II i jego żona Zofia von Brandenburg-Ansbach. Rysy twarzy księcia i jego żony wyrażają głębokie przejęcie się obrządkiem. Między młodzieżą szlachecką i dworzanami widać postać Valentina Trozendorfa, sławnego rektora pierwszej wyższej uczelni ewangelickiej w Złotoryi w zsekularyzowanym dawnym klasztorze. Trozendorf często przebywał w Legnicy i brał żywy udział w rozwoju Reformacji w księstwie. Także ten witraż wykonali synowie prof. Linemanna z Frankfurtu nad Menem. Podpisy pod nim wymieniają fundatorów, członków parafii (1905r.): August Hertramp, Emil Peikert, Wilhelm Löbel, Wilhelm Schlieter, Teodor Meisch, Oswald Schön, Eduard Meissner, Moritz Weist.

Czternasty witraż

Siódmy i ostatni witraż tej serii z północnej strony kościoła Mariackiego przedstawia uczonych niemieckich w służbie Ewangelii, reformatorów Kościoła i systemu szkolnego, zajętych tłumaczeniem Starego Testamentu. Marcin Luter (w środku) roztrząsa pewna kwestię językową, rozważaną przez Filipa Melanchtona (na lewo od Lutra) oraz Jana Bugenhagena (na zewnątrz po prawej stronie). Problem ten poruszył uczony kaznodzieja zamkowy Kasper Cruciger (na prawo poniżej) oraz uczony rabin znawca Pisma Świętego (Starego Testamentu), których Luter prosi o miarodajną ocenę. Na dalszym planie znajduje się Justus Jonas (z prawej strony Lutra) oraz doktor Uniwersytetu Wittenberskiego (po lewej stronie od Melanchtona), służący Lutrowi pomocą. Jest to trzeci witraż wykonany przez braci Linnemann z Frankfurtu nad Menem. Na życzenie zboru utrzymany jest w jasnym tonie, tak że głowy uczonych wyróżniają się mocniej na tle jasnej odzieży. Ofiarodawcami tego witraża byli uczniowie szkół legnickich. Wskazują na to napisy pod witrażem. Po lewej stronie: Królewskie Gimnazjum, po prawej stronie: Gimnazjum. Pod spodem w formie stempli umieszczono napisy, od lewej do prawej: Miejska Szkoła Realna w Legnicy, Szkoła Rolnicza w Legnicy i Królewskie Seminarium Nauczycielskie w Legnicy.

Jeszcze raz przypominamy nazwisko Zbigniewa Brzezińskiego, który w pełni rzemieślniczych uzdolnień wraz ze swym ojcem odnowił witraże w tym kościele tak, że nie tylko wymienił ołowiane ramki, lecz także uzupełnił rozległe niekiedy uszkodzenia w szkle i oczyścił je. Dziś witraże te mogą znowu błyszczeć pierwotnym blaskiem. Obramowania okienne obmurowano na nowo obustronnie. Na zewnątrz witraże zabezpieczono siatką. Przy sposobności wyraża się podziękowanie wszystkim ofiarodawcom, którzy przyczynili się do zebrania funduszy na wyremontowanie tak pięknego obiektu służącemu od czasów Reformacji po dzień dzisiejszy Ludowi Bożemu Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Rzeczypospolitej.

Dobrym przygotowaniem do sakramentu Ołtarza jest spowiedź. Wprawdzie spowiedź jest czymś niezależnym od sakramentu i może występować oddzielnie, nie jest natomiast wskazane przystępowanie do Stołu Pańskiego bez spowiedzi, Byłoby to wbrew temu, co pisze apostoł Paweł w I liście do Koryntian 11, gdzie ostrzega przed nie- godnym spożywaniem Wieczerzy Pańskiej. Gdy współpracownik Lutra - Karlstadt urządził Komunię św. bez spowiedzi, Luter stanowczo przeciwko temu wystąpił. Konfesja Augsburska w art. XXV głosi: "Nie zwykliśmy nikomu udzielać ciała Pańskiego bez uprzedniego wyspowiadania się i rozgrzeszenia".


Spowiedź jest ważną sprawą higieny duchowej, sposobem oczyszczania duszy z grzechów. Chrystus Pan miał Boski przywilej i prawo odpuszczania grzechów i często z tego prawa korzystał (Łk 5,20.24). To prawo przekazał Jezus ludziom działającym w Jego imieniu w Kościele (Mt 16,19; 18,18). Udzielając prawa odpuszczania grzechów Piotrowi, Jezus wyraził się obrazowo: "I dam ci klucze Królestwa Niebios; i cokolwiek zwiążesz na ziemi, będzie związane i w niebie, a cokolwiek rozwiążesz na ziemi, będzie rozwiązane i w niebie". Kto ma prawo odpuszczania grzechów, tym samym otwiera drzwi do Królestwa Niebios. Dlatego prawo odpuszczania i zatrzymania grzechów zostało w Katechizmie określone jako władza kluczów. Piotrowe pełnomocnictwo zostało rozciągnięte na wszystkich uczniów Jezusa: "Którymkolwiek grzechy odpuścicie, są im odpuszczone, a którym zatrzymacie, są zatrzymane" ( J 20,23 ) . Przedstawiciele Kościoła w chwili spowiedzi nie działają wobec nas w swoim własnym imieniu, lecz w imieniu Jezusa Chrystusa. "Dlatego w miejsce Chrystusa poselstwo sprawujemy, jak gdyby Bóg przez nas upominał; w miejsce Chrystusa prosimy: Pojednajcie się z Bogiem" (2. Kor 5,20).


Spowiedź składa się z dwóch części: z wyznania grzechów i z absolucji, czyli rozgrzeszenia.


Jeśli wyznanie grzechów ma być prawdziwe i szczere, człowiek musi dojść do ich poznania. W tym celu spojrzyj na swoje życie i oceń je w swym sumieniu przed Bogiem. Może ci w tym bardzo pomóc rozważanie Kazania na górze (Mt 5-7). Przypomnij sobie wszystkie przykazania, zastanów się nad znaczeniem 15 rozdziału Ewangelii św. Łukasza. Przeczytaj uważnie Psalmy 6,32 i 51. Pomódl się słowami pieśni "Z głębokiej nędzy" (ŚE nr 438). W Śpiewniku są również modlitwy związane ze spowiedzią.


"Badaj mnie, Boże, i poznaj serce moje, Doświadcz mnie i poznaj myśli moje!

I zobacz, czy nie kroczę drogą zagłady,

A prowadź mnie drogą odwieczną!" (Ps 139,23-24).


„Kościół nasz stoi na stanowisku, że wyliczanie występków nie jest konieczne i że nie należy obciążać sumień troską o wyliczanie wszystkich występków, ponieważ nie jest rzeczą możliwą wymienić wszystkie występki, jak świadczy Psalm: któż znać może? oraz słowa Jeremiasza: Przewrotne i niezbadane jest serce ludzkie. Gdyby więc odpuszczane były tylko te grzechy, które się wyszczególnia, nigdy by sumienia nie mogły zaznać spokoju, wielu bowiem grzechów ani pojąć nie można, ani spamiętać. Starożytni pisarze Kościoła także poświadczają, że wyliczanie nie jest konieczne, albowiem w dekretaliach przytoczono Chryzostoma, który tak mówi: Nie mówię ci, abyś publicznie występował lub obwiniał przed innymi, lecz chcę, byś był posłuszny prorokowi, mówiącemu: Wyjaw swą drogę przed Bogiem. Przeto w modlitwie wyznaj swe grzechy Bogu, sędziemu prawdziwemu" (Konfesja Augsburska XXV).


Przekroczenie Bożego przykazania jest obrazą Boga, uświadomienie sobie tego wywołuje lęk, skruchę i żal oraz pragnienie poprawy życia. Bóg wymaga pokutującego serca. Po takim indywidualnym przygotowaniu sam na sam z Bogiem, podczas nabożeństwa zmawiamy publicznie w chwili spowiedzi modlitwę spowiednią:


Wszechmogący Boże, miłosierny Ojcze! Ja biedny, nędzny, grzeszny człowiek wyznaję przed Tobą wszystkie grzechy i przewinienia moje, popełnione myślą, mową i uczynkiem, którymi zasłużyłem na Twe doczesne i wieczne kary. Żałuję za nie szczerze i z całego serca i proszę Cię dla niezgłębionego miłosierdzia Twego i dla niewinnej i gorzkiej męki i śmierci umiłowanego Syna Twego, Jezusa Chrystusa, bądź mnie niegodnemu, grzesznemu człowiekowi łaskaw i miłościw, odpuść mi wszystkie grzechy moje i dopomóż łaskawie przez moc Ducha Twego Świętego do poprawy życia mego. Amen.


Następnie ksiądz pyta penitentów:

Przed obliczem wszechmogącego Boga pytam się każdego z was:

Czy żałujesz za grzechy swoje?

Odpowiedz: Żałuję. Penitenci odpowiadają: Żałuję.


Ks.: Czy wierzysz w odpuszczenie grzechów i pojednanie z Bogiem przez Jezusa Chrystusa?

Odpowiedz: Wierzę. Penitenci odpowiadają: Wierzę.


Ks.: Czy pragniesz z pomocą Ducha Świętego poprawić życie swoje?

Odpowiedz: Pragnę. Penitenci odpowiadają: Pragnę.


Następnie ksiądz udziela rozgrzeszenia: Tak rzekł Pan nasz Jezus Chrystus do swoich apostołów: Którymkolwiek grzechy odpuścicie, są im odpuszczone, którymkolwiek zatrzymacie, są im zatrzymane.

Przeto jako powołany i ustanowiony sługa Jezusa Chrystusa i Jego świętej Ewangelii zwiastuję wszystkim pokutującym łaskę Bożą i zwiastuję odpuszczenie grzechów waszych w imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego.


Szczere wyznanie grzechów jako wyraz wiary w Bożą łaskę jest jedyną drogą do usprawiedliwienia przed Bogiem. Wiara jedynie zbawiająca polega na pewności, że Bóg jest naszym Stworzycielem i Ojcem, że nam przebacza i jest nam łaskawy dla umiłowanego Syna swego, przez którego nas odkupił i obdarzył Duchem Świętym.


Materiał biblijny: Mt 9,1-8; Łk 5,20-24; Mt 16,13-19; 18,18; J 20,22.23; Łk 10,16; 1. J 1,8.9; Łk 18,9-14; Ps 32,2-5.


W naszej parafii nabożeństwa spowiednio- komunijne odbywają się aktualnie raz w miesiącu.


Zapowiedź wydarzeń

Zapraszamy do wzięcia udziału w ekumenicznej akcji charytatywnej "Skarbonka Diakonijna 2021". W kampanii zachęcamy wszystkich do ograniczenia codziennych przyjemności i zbierania przeznaczonych na nie funduszy do diakonijnych skarbonek, które zostaną przekazane na realizację projektów na rzecz osób potrzebujących.